බුද්ධගයාවේ අසිරිමත් බුදුපිළිම වහන්සේ!

Wednesday, December 26, 2012

සංයුක්ත නිකාය - ජරා වර්ගය - 2


දිරාපත් නොවීම ගැන වදාල දෙසුම.
(අජරසා සූත්‍රය )


සැවැත් නුවර ජේතවන අසපුවේදී. ............



දෙවියා:-

 " නොදිරන දේවල් අතර හොඳ මොනවද?
හිතේ පිහිටුවාගන්නට හොඳ මොකක්ද?
මිනිසුන්ගේ මාණික්‍යය මොකක් ද?
හොරුන්ට පැහැර ගන්නට බැරි දේ මොකක් ද? "

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ:-

 "නොදිරන සීලය තමයි හොඳ. 

ශ්‍රද්ධාව හිතේ පිහිටුවා ගැනීම තමයි හොඳ.
මනුෂ්‍යයන්ගේ මාණික්‍යය ප්‍රඥාවයි.  

පින තමයි හොරුන්ට පැහැර ගන්නට බැරි. "

සාදූ ! සාදූ!! සාදූ!!!

ථේර ගාථා - 28



හාරිත තෙරුන් ගේ ගාථාව.


පින්වත් හාරිත,  ඔය සිත කම්මැලිකමින් ගොඩගන්න. හී වඩුවෙක් ඊයක ඇද හැර කෙළින් කරන විදිහට ඔබත් ඔය සිත සෘජු කරගන්න. ඔබටත් පුළුවනි අවිද්‍යාව නැතිකර දමන්නට.

මේ වනාහී අයුෂ්මත් හාරිත නම් රහත් මුණිඳුන් වදාළ ගාථාවයි.

Tuesday, December 25, 2012

සංයුක්ත නිකාය - භික්ඛුණී සංයුක්තය - භික්ඛුණී වර්ගය - උප්පලවණ්ණා සූත්‍රය



උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය මාරයාට පැවසූ දෙසුම.
(උප්පලවණ්ණා සූත්‍රය )


සැවැත් නුවරදී.....

එදා උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය උදේ වරුවේ සිවුරු පොරවාගෙන ,
 පාත්‍ර - සිවුරු අරගෙන  සැවැත් නුවර පින්ඩපාතෙ කරගෙන    දානෙ වළඳල ,දවල් කාලෙ  ගත කරන්න හිතාගෙන අන්ධ වනයට පිටත් වුනා. අන්ධ වනයෙ ඇතුලට ගිහිල්ල මල් පිපී ගිය එක්තරා සල් රුක් සෙවනක වාඩි වෙලා හිටිය.
එදා පවිටු මාරයාට මේ විදිහේ කැමැත්තක් ඇතිවුනා.

 " උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය බය කරවන්නට ඕනෙ. තැති ගන්වන්නට ඕනෙ , මවිල් කෙලින් කරවන්ට ඕනෙ. සමාධියෙන් දුරු කරවන්ට ඕනෙ" කියල. ඊට පස්සෙ මාරයා  උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය ළඟට ගියා. ගිහින් උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය ට ගාථාවක් පැවසුවා.

" ඒයි  භික්ෂුණිමුළ පටන් අගට ම මල් පිපිච්ච සල් රුකක් මුළට නෙව ඔයා ඇවිත් ඉන්නෙ. හැබැයි ඉතින් ඔයාගෙ රූපෙ ලස්සනේ හා සමාන දෙවැනි රූපයක් නම් නෑ. හැබැයි ඉතින් මෙහාට ආව අනෙක් කාන්තාවොත් ඔය විදිහම තමයි. ( මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන් වීතරාගී බවයි. ) ඒයි  මෝඩි, ඔයා සල්ලාලයන්ට බය  නැද්ද? "

එතකොට උප්පලවණ්ණා   භික්ෂුණියට මෙහෙම හිතුණා.

 " කවුද මෙයා මනුෂ්‍යයෙක් ද? අමනුෂ්‍යයෙක්ද?"  මේ ගාථා කියන්නෙ.

එතකොට  උප්පලවණ්ණා   භික්ෂුණියට මෙහෙම හිතුණා.

" මේ තමයි පවිටු මාරයා , මාව භය කරවන්ට , තැති ගන්වන්ට , ඇඟේ මවිල් කෙලින් කරවන්ට, සමාධියෙන්  දුරු කරවන්ට කමති වෙලා තමයි ඔය ගාථා කියන්නෙ"

එතකොට    උප්පලවණ්ණා   භික්ෂුණිය  මේ පවිටු මාරයා බව දැනගෙන, පවිටු මාරයාට  මේ ගාථා පැවසුවා.
" ඒයි මාරය ඔබ වැනි සල්ලාලයො ලක්ෂයක් ආවත් මගේ එක ලොම් ගහක් වත් සොළවන්නට බෑ. මං තැති ගන්නෙ නෑ. මං මේ තනියම හිටියත්, ඔබට බයත් නෑ. මං දැන් අතුරු දහන් වෙනව . ඔබේ බඩ ඇතුළට රිංගනව. ඇහි බැම මැද්දට රිංගනව. නහයෙනුත් රිංගනව. එතකොට ඔබට මාව දකින්න බැහැ. මේ සිත මට වසඟ වෙලයි තියෙන්නෙ. මං ඉර්ධිපාද හොඳට වඩලයි  තියෙන්නෙ. සියළු බන්ධන වලින් නිදහස් වෙලයි මං ඉන්නෙ. ආයුශ්මතමං ඔබට බය නෑ."

එතකොට පවිටු මාරයා, " මේ   උප්පලවණ්ණා   භික්ෂුණිය මාව දැනගත්තා නෙව "  කියල දුක් වුනා. නො සතුටු වුනා. එහිම  නොපෙනී ගියා.


සාදූ!   සාදූ!!   සාදූ!!!

Monday, December 24, 2012

ථේරි ගාථා - දුක නිපාතො - 4

අඩ්ඪකාසි තෙරණිය ගේ ගාථා.




අඩ්ඪකාසි තෙරණිය ගේ ගාථා.

කාශී ජනපදයට ලැබෙන බදු ආදායම වගේ ම ආදායමක් ඉස්සර මට ලැබුණ. ඒ පුංචි නගරෙ සිටි මිනිස්සු  ඒ ආදායමේ අගය මැනල. ඒකෙන් භාගයක වටිනාකම තක්සේරු කරල මාව "අභිචාරිකා" තනතුරේ තිබ්බ.

එහෙත් මං දැන් අවබෝධයෙන්ම යි රූපය ගැන කළකිරිල ඉන්නෙ.  ඒ නිසාමයි විරාගයට පත් වෙලා ඉන්නෙ. නැවත , නැවත, සැරිසරන ඉපිද ඉපිද යන මේ සංසාරෙට නම් මං ආයෙත් දුවන්නෙ නෑ. මං ත්‍රිවිද්‍යාව  ලබාගත්ත. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරගත්ත. 

මේ වනාහී අඩ්ඪකාසී නම් රහත් තෙරණිය වදාල ගාථාවන්ය. 










Sunday, December 23, 2012

ධම්ම පදය - අප්පමාද වර්ගය 4





උට්ඨානවතෝ සතිමතෝ - සුචිකම්මස්ස නිසම්මකාරිනෝ
සඤ්ඤතස්ස ච ධම්මජීවිනෝ - අප්පමත්තස්ස යසෝභිවඩ්ඪති.

 

නැගී - සිටින වීරියෙන් යුක්ත නම්, හොඳින් සිහිය පවත්වනවා නම්, පිරිසිදු ක්‍රියාවෙන් යුක්ත නම්, නුවණින් විමසා බලා කටයුතු කරනවා නම්, සංවර නම්, ධාර්මික ජීවිතයක් ගෙවනවා නම්, අන්න ඒ අප්‍රමාදී පුද්ගලයාගේ කීර්ති රාවය ඉහළින්ම පැතිරෙනව.

(වේළුවනාරාමයේ දී කුම්භඝෝෂක අරභයා වදාල ගාථාවකි.)


Glory Of The Mindful Increase

 Uṭṭhānavato satīmato, 

sucikammassa nisammakārino
Saññatassa ca dhammajīvino,
appamattassa yaso’bhivaḍḍhati.


Assiduous and mindful,
pure kamma making, considerate,
restrained, by Dhamma heedful living,
for one such spread renown.
Explanation: If a person is persevering, attention focused within, if his physical and spiritual actions are unblemished, if he is restrained and if he is living in accordance with the Teaching and is sane, his glory will grow. 


 The Millionaire Kumbhaghosaka


For fear of having his great wealth confiscated, a young man pretended to be very poor, living like a labourer. The king realised he was not from a poor family from his voice. When the truth came out, the young man was appointed as the king’s treasurer. The king introduced him to the Buddha, who then described the characteristics of the prosperous.

Friday, December 21, 2012

බෙස්ට් ලයිෆ් දඹදිව වන්දනා සමඟ - 7 iii - දෙවුරම් වෙහෙරේ පහන් සිතින් සැරි සැරුවෙමි.


දෙවුරම් වෙහෙර බිමේ ඉතිරි විස්තර අද ලියන්නෙ. අපි ඊළඟට ගියේ අට කොන් ලිඳ  බලන්න.

මේ තමයි අට කොන් ලිඳ.  ජේතවනයේ සියළුම පානීය ජල අවශ්‍යතා ලබා ගත්තේ මේ ළිඳෙනුයි.  අදටත් පිරිසිදු ජලය ඇත. ජලය ගැනීමට අත් පොම්පයක් සවිකර ඇත.






මෝගල් අධිරාජ්‍යයන් විසින් විනාශ කරන ලද මහරතුන්ගේ භෂ්මාවශේෂ  නිදන් කොට අෂ්ඨ ස්තූප සාදවා ඇත.




රාජිකාරාමය- එකල භික්ෂූන් ගේ වෛද්‍ය ශාලාව ලෙසින් ගත් කුටියයි. මෙය කොසොල් රජ තුමා විසින් කරවන ලදී.  සල්ලාගාර කුටිය ලෙසද හඳුන්වයි.








 පොකුණ හා කාමර සංකීර්ණය. භික්ෂූන් වහන්සේලා  පැන් පහසුවූ පොකුණයි මේ. මේ ළඟින්ම  ආගන්තුක  භික්ෂු ආරාම ගොඩනැඟිලක් තිබූ බව සඳහන් වේ. තට්ටු කිහිපයකින්  සමන්විත වූ මෙම ගොඩනැඟිල්ලෙහි ආගන්තුක භික්ෂූන් වැඩ සිටි බව කියවේ. භික්ෂූන්  වහන්සේලා 1,500 ක් 2,000 කට එක්වර ලැඟුම් ගන්නට පිලිවන් විය.








එක කාලයක දී මුලු සැවැත් නුවරම ජලය සිදී ගොස් ජේත පොකුනෙහිද යන්තමට ජලය ටිකක් ඉතිරිවී තිබුනි. ඒ අවස්ථාවේ දී  බුදු හිමියන් " ආනන්දය , මාගේ අඳනකඩය, පැන් පහසුව සඳහා රැගෙන එන්නැ" යි ආනන්ද හිමියන්ට වදාලා. එවිටම අහස් කුස පුරාම වැහි වළාකුළු මතුවී පොකුණට ශ්‍රී පාද පදමය ස්පර්ෂවූ සැනින්ම ධාරනිපාත වර්ෂාවක් ඇතිවී පොකුණ පිරී ගිය බව සඳහන්වේ. මෙයින් පසුව කිසිම දිනෙක මෙම පොකුණේ පැන් නොසිඳෙන බව කියැවේ. 


ඊළඟට අපි ගියේ කරේරු කුටියටයි. ලුණුවරණ ගස් කපා සෑදූ කුටිය. කරේරු කුටිය නම් වේ. මැද මිදුලක් සහිතව වටේට කාමර සාදා තිබුනු කුටියකි. දිනකට එක් වරක් වත් මෙහි බුදු හිමියන් වැඩම කල බව කියවේ. පූර්ව ජන්මය, කර්මය ගැන , සත්බුදුවරුන්ගේ පූර්ව ජන්ම කර්මය ගැන කියවුන  හා පධාන සූත්‍රය, ඇතුළු සූත්‍ර ගනනාවක් වදාල ස්ථානයයි. සංවර ශීලයේ විනය නීති බොහොමයක් ද මාපිය උපස්ථානය භික්ෂූන්ට අනුදැන වදාලේ ද මේ කරේරු කුටියේ දීය.







දහවල් දානය සඳහා නව ජේතවන විහාරයේ ශ්‍රී ලංකාරාමයට ගියෙමු. සිව් වණක් පිරිස හමුවේ දන් පැන් පිදුවෙමු. මහත් සතුටකින් හා ශ්‍රද්ධාවකින් දානයෙන් පසුව ධාතූන් වහන්සෙලා  වන්දනා කෙරුවෙමු.  











විහාරයේ උඩට ගොස් චිංචි මානවිකාව අපාගතවූ තැන සහ දෙව්දත් තෙරුන් අපා ගතවූ තැන් නැරඹුවෙමු.  මේ වලවල් දෙකෙහිම අදටත් සතෙකුවත් වතුර නොබොන බව කියවේ. කොතරම් ගැඹුරු දැයි කිව නොහැක. මෙය ඇසීමට තරම් විශ්මය ජනකය. ජලය තද කොලපැහැතිය. දුර්වර්ණය. 



  චිංචි මානවිකාව අපාගතවූ තැ .








දෙව්දත් තෙරුන් අපා ගතවූ තැන  ඈතින් පෙනේ.


දෙවුරම් වෙහෙර තරම් මනරම් භූමියක් මේ දඹදිව් තලයේම නැතිව ඇති. පාවහන් ගලවා තබා මේ පින් බිම වන්දනා කරන්න ඇවිද යනවිට දැනෙන සනීපේ කියා නිම කරන්නට බැහැ. දෙපා තබමින් ඇවිද යත්දි හිතෙන්නෙම අනේ මේ බුදු හිමියන් සමඟ මහරහතුන් වහන්සේලා කොපමණ මේ බිමේ ඇවිද යන්නට ඇත්ද? මේ බිම මේ තරම් සුවයක් දෙන්නෙ ඒ නිසා නේද? මේ තරම් සීසිල් මේ නිසාම නේද? කියලමයි. මේ දැන් බුදු හිමියන් වැඩ හිටියා වාගේ සිහිලසක් හිතටත් ගතටත් දැනෙන්නෙ. වෙහෙසක් දැනුනේම නෑ.

ඊලඟට............... ආනන්ද  බොධි වන්දනාව හා සත්බුදු වන්දනාව.



Monday, December 17, 2012

ජේත කුමාරයා ගෙන් ජේත වනය මිළට ගත් හැටි


ජේත කුමාරයා ගෙන් ජේත වනය මිළට ගත් හැටි කියන්න ඕනෙ කියල හිතුන  අද.  කලින් පොස්ට් එකේ නලිනි නංගි අහල තිබුන ප්‍රශ්නෙටත් පිලිතුරු එක්ක ඔයාල හැමෝටම විස්තර දැන ගන්න පුලුවන් මේ සටහන කියෙව්වහම . මමත් හිතාගෙන හිටියෙ නැහැ ජේතවනය මේ තරම් විශාල තැනක් කියල. 







 සැවැත් නුවර කෝසල ජනපදයේ අග නුවරයි. පසේනදී කොසොල් රජ තුමාගේ ප්රධාන සිටු තුමා සුදත්ත නම් වේදවසක් රජගහ නුවර බුදු හිමියන් වැඩ ඉන්නා අතරෙ සුදත්ත සිටු තුමා එතුමාගේ නැගණිය බලන්නට රජගහ නුවරට යනවා. එදා මේ සිටු මාළිගය මලින් සරසා ත්බෙනු දැක මේ මංගල්යය කුමක්දැයි සිතමින් සිටිනවා. සාමාන්යයෙන්   ඉන්දියාවේ නිවෙසක් මලින් සරසන්නෙ මංගල්යයකට නමුත් එතුමාට නොදන්වා නැගණිය ගේ සිටුමැඳුරේ පවත්වන මංගල්යය කුමක් ? සිතමින් සිටි සුදත්ත සිටු තුමාට බුදුපාමොක් මහ සංඝයාට දානය සඳහා එළබෙන දිනයේ සූදානම් වන බව දැන ගන්නට ලැබුණි.



 බුදුහිමියන් ගේ නම ඇසූ පමණින් පෙර සසරේ පුරුදු අනුව එතුමාට බුදු හිමියන් දකින්නට ආශාව ඇති විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ යන නාමය ඇසූ පමණින්ම මේ සුදත්ත සිටුතුමා උද්දාමයට පත් වුනා. රෑ බෝවී තිබුන බැවින් පසුදා පහන් වූ පසුව යන්නෙමියි සිතා ගත්තේය. සයනේ වැතිරී සිටියත් නින්ද නො ආවේය. නමුදු සඳ රැස් වැටී මුළු රජගහ නුවරම එකාලෝක වී තුබුන බැවින් රැය කියා නොසිතා යන්නට සූදානම් විය . මද දුරක් ගොස් රැය වැඩියයි සිතා ආපසු එයි.  මෙළෙස කිහිප විටක්ම හැරී ඇවුදින් පාන්දර යාමේ වෙළුවනාරාමයට පැමිණේ.






 මහා කරුනා  සමාපත්තියෙන් වැඩ වාසය කරන බුදුහිමියන්ට බුදු ඇසින් සුදත්ත සිටුතුමාව පෙනේ.  ලඟට පැමිණියාට පසුව "සුදත්ත" යැයි අමතා "සුදත්ත ඔබට රාත්රියෙහි නින්ද ලැබුනාද" යි ඇසුවා. පසඟ පිහිටුවා බුදු හිමි පාමුල වැඳ වැටී ශ්රී පාද පද්මය වන්දනා කර එකත් පසෙක හිඳ" නැත ස්වාමීනී, මුළු රැයම අවදියෙන් සිටියෙමි" යි පැවසුවේය.



ඇත්තෙන්ම එදා මෙයාට නින්දා ගියේ නැහැ. බුදු ගුණ ගැනම හිත හිතා හිටියා. රාතිරයේ අවදි වුනා. වටපිට බලද්දී හොඳට එළිය වැටිල වගේ පෙනුනා. මෙතුමා එළිවුනා කියල හිතාගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේව බැහැ දකින්න පිටත් වුනා. අතරමගදි සොහොන ළඟින් ගමන් කරද්දී සිතට පොඩි බයක් ආවා. එතකොටම කළුවර වෙලා ගියා. සුදත්ත සිටුතුමාට එළි වෙලා වගේ පෙනුනේ බුදු ගුණ සිතීමෙන් සිතේ ඇති වුන රසන්න බව නිසයි. නමුත් ඇත්තටම තවමත් කළුවරයි. එකවරටම කළුවර වැටුණු වෙලාවේ සුදත්ත සිටුතුමා නැවතුනා. අහසින් හඬක්, මේ හඬ ඇසෙනවාත් සමඟම සුදත්ත සිටුතුමාට අයෙමත් බුදු ගුණ මතක් වෙන්න පටන් ගත්තා. භය නැතුව ගියා. කළුවර නැතුව ගියා. පාර තොට පැහැදිලිව පෙනෙන්න පටන් ගත්තා. ඔය විදිහට තුන් වතාවක්ම කළුවර වුනා. තුන් වතාවක්ම ඔය ගාථාව ඇසුනා. වේළුවනාරාමය දෙසට යද්දී බුදුරජාණන් වහන්සේ රුක් සෙවණක වැඩසිටියා.



 මෙය ඇසූ බුදුපියාණන් පෙර සසරෙ කල මහා පින් මහිමයෙන් මෙලෙස එන්නට යෙදුන බව පවසා දහම් දෙසූහ. එකෙනෙහිම සෝවාන් බවට පත්වූ සිටුතුමා යලිත් තම මස්සිනාගේ සිටු මැඳුරට ගියේය. දන් වළදා අවසන කල බුද්ධ අනුමෝදනාව අසා බුදුපාමොක් මහ සංඝයාට සැවැත් නුවරට වඬින්නට ආරාධනා කලේය. ආරාධනාව සතුටින් පිළිගත් බුදුහු එහි වඬින  බව පැවසූවා.










ආපසු සැවැත් නුවර බලා පිටත් වුන සුදත්ත සිටුතුමා සැවැත් නුවරට වඩින බුදුරජාණන් වහන්සේ රධාන රාවක සංඝරත්නයට නිරතුරුව දන්පැන් පිදුවා. දුගී මගී අසරණ අයටත් දන්සැල් දුන්නා. මේ නිසාම මේ සුදත්ත සිටුතුමා අනේපිඬු සිටුතුමා නමින් රසිද්ධ වුනා. පස්සෙ කාලෙක අනේපිඬු සිටුතුමා තමා පදිංචිව සිටි සැවැත් නුවරින් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා ආරාමයක් තනවා පූජා කරන්න කල්පනා කළා. ජේත නම් කුමාරයෙකුට අයිති ඉතාම ලස්සන උද්යානයක් තිබෙනවා. සැවැත් නුවරට දුරත් නැහැ. ළඟත් නැහැ. නිශ්ශබ්දතාවයත් තිබෙනවා.



අනේපිඬු සිටුතුමාගේ සිත ගියේ මේ ජේත කුමාරයාගේ උද්යනයටමයි. ජේත කුමාරයා මේ උයනට හරි ආසයි. කිසිසේත් විකුණන්න කැමැති වුනේ නැහැ. දිනක් අනේපිඬු සිටුතුමා ජේත කුමාරයා මුණ ගැහෙන්න ගියා. උද්යානය විකුණනවා නේද කියලා බල කරමින් අහන්න පටන් ගත්තා.
අන්තිමේ දී ජේත කුමාරයා කිව්වා සිටුතුමනි, ඔහොම නොවේ, මං මගේ උද්යනය පුරාවට රන්කාසි ඇතිරුවත් දෙන්නේ නැහැ කියලා

එතකොට අනේපිඬු සිටුතුමා කිව්වා ජේත කුමාරයාහරි හරිඔන්න එහෙනම් මං උද්යනය ගත්තා.” 

ජේත කුමාරයා මෙහෙම ඇහුවාසිටුතුමනි, කොහොමද?” 

ඇයි කුමාරය, දැන් ඔබ කිව්වේ රන්කාසි ඇතිරුවත් දෙන්නෙ නැහැ කියලා. දැන් මං හෙට උදේ ඉඳලා රන්කාසි අතුරන්න පටන් ගන්නවා.” ජේත කුමාරයා විශ්වාස කළේ නැහැ.



මේ ගැඹුරු වලවල් වල තමයි රන්කාසි තැන්පත් කර තිබුනාය කියන්නෙ. 



පසුවදා උදේ බලද්දී අනේපිඬු සිටුතුමාගේ සේවකයන් කරත්තවලින් රන්කාසි පටවාගෙන ඇවිදින් ජේත කුමාරයාගේ උයනේ අතුරන්න පටන් ගත්තා. අන්තිමේදී ජේත කුමාරයාගේ උයනේ කොටසක් ඉතුරුවෙද්දී රන්කාසි ඉවර වුනා.

ජේත කුමාරයා කල්පනා කළාමේක නම් මහා පුදුම දෙයක්. රද්ධාව තියෙනවා කියලා කෙනෙකුට මෙහෙම වියදම් කරන්න පුළුවක්ද. රන්කාසි අතුරාගෙන යද්දී සිටුතුමා පීරතියෙන් සිනහ වුනා. හරිම පුදුමයි. මේ මනුස්සයාට ලෝභකම කියල දෙයක් නැද්ද? හම්බකරපු දේවල් මෙහෙම වියදම් කරන්න නම්, මීට වඩා වටිනා දෙයක් මෙයාට ලැබිලා ඇති.”


ජේත කුමාරයා අනේපිඬු සිටුතුමා ඇමතුවා පින්වත් සිටුතුමනි, ඇත්තෙන්ම ඔබේ මේ පරිත්යාගය ගැන මට පුදුමයි. අර ඉතුරු වෙච්ච කොටසට රන්කාසි අතුරන්න ඕන නැහැ. හැබැයි මං පොඩි ඉල්ලීමක් කරන්නම්. විහාරෙ හැදුවට පස්සෙ මේ උද්යානයට මගේ නම දාන්න කැමැතිද?”  අනේපිඬු සිටුතුමා එයට කැමැති වුනා


ඊට පස්සේ ජේත කුමාරයාගේ වනයේ සැදූ ආරාමය යන නමින් ජේතවනාරාමය වශයෙන් හැඳින්වූවා.



  

අනේ පිඬු සිටුතුමා ජේත නම් කුමරාට අයිති එම භූමියේ කහවණු අතුරා එම කුමරා සතුටුකොට වෙනුවෙන් ඇතුරූ දහ අට කෝටියක් කහවණු ජේත කුමරාට පරිත්යාග කොට භූමියේ තවත් කහවණු දහඅට කෝටියක් වැය කොට ජේතවනාරාමය කරවීය. සිය ගණන් ගැල් යොදවා නගරයෙන් නගරයට ගොස් ධාර්මික වෙළඳාම මගින් විශාල ධනස්කන්දයක් මොහුට හිමිවුවත් මොහුගේ නිහතමානීකම ජීවිතයටම වෙනස් නොවීය.





අනේපිඬු සිටුතුමා තිස්හය කෝටියක් වැය කර ජේතවනාරාමය සෑදීමට පෙළඹු ,  සැවැත් නුවර , කෝටි හතක් ජනතාව විසූ බවත් එයින් කෝටි පහක් මාර්ගඵල ලැබූ බවත් මෙයින් වැඩි පිරිසක් ජේතවනාරාමය ඇසුරු කොටගෙන ඇති බවත් පැවසේ







ගැල් සිය ගණනක් සතු මහා වෙළඳ ව්යාපාරයක් හිමි සැවැත් නුවර ලොකුම ධනවතා මොහු වුවද එය පසෙක දමා දිනපතාම බුදු හිමි බැහැ දැකීම මොහුගේ සිරිතවන අතර බුදුරදුන් ප්රමුඛ මහා සඟ රුවනට දුගී මගී යාචකයන්ට නිතරම දන් දීමද මොහුගේ සිරිත විය. දන් දෙන්නන් අතර අග්‍ර ස්ථානය ලැබූ  වේ,  අනේපිඬු සිටුතුමා වේ.


සියලු දේ අනියත බව පෙන්වමින් මෙතුමාගේ අවසාන කාලයේ ධන සම්පත් හීනවී සේවක සේවිකාවන් ඉවත් වී එක සේවකයෙකු පමණක් ඉතිරි වූ බවත් තමන් රෝගී අවසාන අවස්ථාවේදී එම සේවකයා බුදු හිමි හමුවට යවා තමන් ගිලන්ව සිටින බව බුදුහිමියන්ට දන්වා සිටුවරයාගේ අවසාන අවස්ථාවට සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේ හා ආනන්ද හිමියන් වැඩම කරවා ගත් බව පැවසේ.




දහම් දෙසූ පසුව ආනන්ද හිමියන් සමඟ සැරියුත් තෙරුන් ජේතවනයට වැඩම කලහ.  ටික වේලාවකින් අනේපිඬු සිටු තුමා මරණයට පත්ව  ඒ මොහොතේම තුසිත දෙව්ලොව උපන්නා. 

එදා රත්‍රියෙහි මුළු ජේතවනයම බුබුළුවාගෙන  ආලෝකමත් දිව්‍ය පුත්‍රයෙක් බුදුරජාණන් වහන්සේව බැහැ දකින්නට ආවා. වන්දනා කරල ගාථා හතරකින් වර්ණනාවක් කලා. සංඝ ඝෘෂීන් වහන්සේලා වැඩ සිටින ධර්මරාජයන් වහන්සේ වැඩ වෙසෙන ජේතවනය දකිනකොට මට මහත් ප්‍රීතියක් ඇතිවෙනවා.





සත්වයන් කවදාවත් උපන් ජාතිය නිසා හෝ ධනය නිසා හෝ පිරිසිදු වෙන්නේ නැහැ. පිරිසිදු වන්නේ ක්‍රියාවෙන් ,අවබෝධයෙන් ,ධර්මයෙන් ,ශීලයෙන්.  ඒ නිසා නුවන තියෙන කෙනා තියෙන කෙනා, යහපත කැමති නම් යෝනිසෝ මනසිකාරයේම යෙදී පිරිසිදු වෙන්න උත්සාහ කරන්න ඕනෙ. සංසාරෙන් එතෙර වෙච්ච භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර සීලයෙන් සංසිදීමෙන් සාරිපුත්ත මහ රහතන් වහන්සේ අග්‍ර යි කියල නොපෙනී ගියා. 

අදටත් මේ දෙවියන් ජේතවනය වන්දනා කරන්නට එන බව අපිට කීවෙ මෑණියන් වහන්සේ   යි. 

රන් කහවනු අතුරා ජේත උයන මිලට ගත් බව "භාරුත්"හි  ක්‍රි.පූ. තුන්වන ශතවර්ශයේ සංකේතවත් කර ඇත. මුලු වියදම මසුරන් කෝටි පනස් හතර දහසක් බව කියවේ.

  විශාල ගොඩනැඟිලි සංකීර්ණයකි. මහල් කිහිපයකින් සමන්විත වූ ගොඩනඟිලි ද වූ බව සටහන් වේ.  මුලු භූමි ප්‍රමාණය අක්කර විසි පහකට වැඩිය.

 ආරාම සංචිතයේ බොහොමයක් පැහැඳිළි ලෙස හඳුනා කනිංහැම් තුමා විසින් පැහැඳිළිවම මේ ඒ තැන් යැයි සටහන් කර ඇත. 









 බුදුහිමියන් වස්සාන කාල 25ක් සැවැත් නුවර ගත කර ඇත.

 මහා මංගල සූත්‍රය , දසදම්මඛන්ධ පරිත්ත, ගිරිමානන්ද - ඉසිගිලි, වසල, පරාභව, චන්ද , සූර්‍යය , මෙත්ත, ආදී බොහෝ සූත්‍ර මෙහෙදී දේශනා කර ඇත.

 සබ්බං අත්ථී , "සියල්ල ඇත" සාවස්ති නම් වේ. මේ නගරයේ ශස්ශ්‍රීකතවය මෙයින් පෙනේ.

 මැඳුම් සඟියේ සූත්‍ර එකසිය පනහෙන් හැට පහක්මත්, සංයුක්ත නිකාය අංගුත්තර නිකායේ සූත්‍ර වලින් හතරෙන් තුනකට වඩා දේශනා කර ඇත්තේ සැවැත් නුවරයි. විනය නීති වැඩි ප්‍රමාණයක් පනවා ඇත්තේ ද මෙහි දීය.